Drie jaar in Noord-Ierland wonen heeft mij een bittere nasmaak gegeven over de kleur oranje. In Nederland staat het voor saamhorigheid maar in Noord-Ierland staat het voor de verdeling.
Gelukkig is mijn Engels goed genoeg om niet als Nederlander gezien te worden in Belfast. Vaak vragen ze of ik Canadees ben. Maar zodra ze horen dat je Nederlander bent dan zie je of paniek/afschuw of euforie op het gezicht van je gesprekspartner. En dan weet ik al waar het gesprek naartoe leidt. Bij de paniek/afschuw zeg ik snel maar ik ben Katholiek Nederlandse en dan verdwijnt de spanning. Bij de andere reactie probeer ik mijzelf snel uit de voeten te maken want het gesprek gaat vaak een verkeerde kant op, naar het genante toe.
Wat heeft Noord-Ierland met oranje. Nou Willem van Oranje dus, King Billy. Deze knakker heeft ooit in 1690 een gevecht gewonnen op Iers grondgebied om de troon van het Britse Rijk en daarna een hoop zooi achtergelaten. Een zooi dat tot eind jaren 90 nog uitgevochten werd in een stad zoals Belfast. De leden van de Oranje Orde herdenken deze overwinning jaarlijks elke 12e juli met marsen door wijken, ook door Katholieke wijken wat af en toe met flink geweld gepaard gaat. Stenen en molotov cocktails.
Dit jaar was het vrij rustig, zelfs in de binnenstad. Het vreugdevuur van mijn wijk was verplaatst naar een afgelegen braakliggend terrein maar ik zag toch voor de dag van aansteken Ierse vlaggen verschijnen en andere afbeeldingen die maar met de republiek te maken hebben. Ieder jaar weer de discussie dat deze vuren afschaft moeten worden, ook dit jaar weer omdat er toch weer een paar huizen zijn afgebrand door vonken. Het tegenkamp vind het een dreiging voor de samenleving omdat ieder jaar weer in juli de haat en minachting voor elkaar opgeroepen wordt. Het voorkamp zegt dat het cultuur en identiteit is en dat mag niet afgepakt worden. (klinkt bekend in de oren?) En wat zeg ik? Ik zeg haal a.u.b. niet mijn landskleuren door het slijk. Ik kan niet meer met vreugde naar die wuppies en oranje hamsters kijken. Ik word er misselijk van na drie jaar Belfast.
Ik zet mijzelf altijd 100% in voor behoud van cultuur, als het maar niet kwetsend is. Maar als ik kinderen met K.A.T. (Kill all Taighs = dood aan de Ierse Katholieken) op hun wangen geschilderd zie rondlopen, vrolijk zwaaiend met de Union Jack of andere vlaggen dan gaat dit mij te ver. Dit is geen cultuur meer, dit is discriminatie.
Wat mij wel troost doet, is dat het overgrote deel van de Noord-Ieren geen behoeft heeft aan dit geneuzel, de Oranjemarsen, de vreugde vuren. En ieder jaar wordt het steeds minder, minder uitbundig gevierd. Ook de marsen zijn niet meer zo groot als vroeger, het aantal jongeren dat mee doet, is geslonken. Want de jongeren hadden vaak geen keuze, als je eenmaal in een oranje gezin geboren bent dan moet je maar bij de orde gaan.
Wat ik zeer ben gaan waarderen hier in Noord-Ierland is de dosis humor waarmee de mensen deze groeperingen bestrijden. Want het is eigenlijk te belachelijk voor woorden.







