Noord-Ierland en de Paasopstand

Ook na St. Patrick's Day gisteren komt bij een aantal mensen de diepgewortelde venijn naar boven, en ik ben geen historicus maar het is best interessant om te weten waar het vandaan komt.

Noord-Ierland zoals wij nu kennen is pas in 1921 ontstaan, daarvoor was het gehele eiland onderdeel van het Verenigd Koninkrijk. De rest van het eiland werd de Ierse vrijstaat of de Republiek die wij nu kennen.

Ierland is in de 16e eeuw bezit geworden van de Engelse koningen doordat men Schotse boeren plaatsten op het eiland, zo gebeurde het gewoon met kolonisatie. Gewoon mensen opzetten en dan vandaar uit verder werken, zo deden wij dat in Afrika en Azië ook.

De verdeling tussen de religie ligt voor Protestanten 48% en Katholieken 45% en 7% overig. Dit is een oud cijfer, de huidige heb ik niet bij de hand maar je krijgt een idee van de opmaak van de bevolking.

Dit jaar is het 100-jarige herdenking van de Paasopstand, waarbij de Ierse Republiek werd uitgeroepen door Pearse op paasmaandag. Hij deed dit met een belangrijk historisch document, de Proclamation genoemd.

Deze opstand markeert een splitsing tussen het Republikeinse en het algemene Ierse nationalisme dat tot dan toe een belofte van autonomie onder de Britse kroon accepteerde. En deze opstand werd hardhandig neergeslagen waarbij veel deelnemers werden gevangen gezet. De leiders van de opstand werden gearresteerd en snel geëxecuteerd. De Ierse opinie veranderde sterk na deze executies. Voorheen zag men de rebellen als onverantwoordelijke avonturiers die het nationalisme konden schaden.

De vrijgelaten arrestanten reorganiseerden het Republikeinse leger, en het nationalistische sentiment komt steeds verder achter de Sinn Féin partij te liggen. Sinn Féin had, ironisch genoeg, zelf niets te maken met de Opstand maar de pers noemde het een Sinn Féin-opstand. Hoewel feitelijk onterecht stroomden nieuwe leden toe en werd een jaar later, in 1917, overgenomen door de radicale nationalisten. Zo was het mogelijk dat in 1921 de Ierse Vrijstaat werd uitgeroepen door Eamon de Valera. De Ierse Republiek is pas veel later na de Tweede Wereldoorlog uitgeroepen.

De geschiedenis van de Troubles in Noord-Ierland kennen we, de BBC heeft daar veel over bericht in Nederland. Wat mij wel opviel was dat ik nog nooit gehoord had van de andere partij, de UVF (Ulster Volunteer Force) die net als de IRA bommen legde en mensen vermoorden. Niet in Londen, dus ik denk dat daarom de NOS en de BBC er ons iets over vertelde.

Gelukkig is op 10 april 1998 het Goede Vrijdag-akkoord getekend en gaat het met Noord-Ierland de betere kant op.

Helaas heb je altijd een stel rotte appels tussen zitten die het verleden niet kunnen laten rusten. Ik heb het niet over de familie-leden van de slachtoffers, deze hebben recht op verdriet maar op zielige personen die heel graag zout op de wonden strooien en beide kanten van de samenleving heeft ze.

Bij Belfast City Hall kun je nu een tentoonstelling zien over de Paasopstand, ondanks dat dit zich in Dublin afspeelde heeft het ook belang voor dit gebied. Het zal op 25 maart open gaan en ik zal er zeker een bezoekje aanbrengen als geschiedenis-fan. Dat heb ik namelijk ook gedaan bij de Collins Barracks in Dublin.

De reacties van een aantal figuren op deze tentoonstelling zijn ronduit hilarisch maar ook dieptriest. Ze roepen dat het allemaal leugens zijn en schreeuwen leuzen op Facebook van No Surrender (populaire strijdkreet van een aantal unionisten hier). Een beetje zoals die Holocaust ontkenners, heel vervelende mensen op feestjes die je eigenlijk niet in je huis wilt hebben.

Ik keur geweld af, zeker als je geweld gebruikt om jouw standpunt door te drukken. Als je een Ierse of Britse vlag in brand steekt, mag jij van mij in de cel belanden.

Ik heb met verschillende mensen gesproken die in Belfast wonen en het overgrote deel vind het gedrag dat deze fanatiekelingen tonen maar niks. Heb zelf ook tenenkrommende situaties meegemaakt waarbij een fanatiekeling broederschap voelde met mijzelf omdat ik Nederlandse ben en wij zijn namelijk verantwoordelijk voor de grote held King Billy aka Willem III van Oranje. Ik knik meestal ja, glimlach een beetje en vertel beleeft dat mijn moeder op me wacht thuis met het eten.

Wanneer ik merk dat mensen wel meer inhoud hebben dan leg ik uit dat het koninkrijk Nederland pas 200 jaar oud is en ik niks heb met de Oranjes van 400 jaar geleden. King Billy was stadhouder (geen koning) van Holland, Zeeland en Utrecht en ik als Brabander heb totaal geen link met deze man. En trouwens geschiedenis is om van te leren, niet om krampachtig aan vast te houden om zo jouw daden jegens een ander te vergoelijken.

Wat ik wel jammer vind voor deze groep is dat ze niet zien in wat voor een geweldige regio ze wonen. We hebben bergen, prachtige meren en een UNESCO erfgoed aan de kust, the Giant's Causeway. Maar sommige mensen kijken niet verder dan hun neus lang is.